ZİRAİ KARANTİNA HAKKINDA

Karantina deyimi Latince “Quadraquinta” yani 40 sayısından gelmektedir. 14.yüzyılda Venedik’te ülkeye bulaşmasından korkulan vebaya karşı, gelen gemiler 40 gün süreyle karaya yanaştırılmamış, açıkta bekletilerek kontrolden sonra yanaştırılmış ve bu işleme karantina denilmiştir.

     Türkiye’de Zirai Karantina’ ya karşı ilk işlem 1875 yılında Sadaret Makamından yazılan bir yazıda Filokseralı yerlerden gelecek asma çubuklarının Ülkeye sokulmamasının emredilişidir.

     Önceleri Ziraat Müdürlüğü bünyesinde Gümrük Karantina Laboratuarı iken 1953–1957 yılları arasında “Zirai Karantina ve Fumigatualar Mütehassıslığı” olarak Zirai Karantina çalışmaları yürütülmüştür. Daha sonra “Zirai Karantina ve Fumigatuar Müdürlüğü” olarak ayrı bir kuruluş statüsü kazanmıştır.

     Müdürlüğümüz 1966 yılından itibaren Bölge Zirai Karantina Müdürlüğü olarak görevini sürdürmüştür. 1985 yılında Bakanlık bünyesindeki yeni düzenlemeler doğrultusunda bugünkü şeklini alarak Zirai Karantina Müdürlüğü adı altında İl Tarım Müdürlüğü’ ne bağlı kuruluş olarak faaliyetlerine devam etmektedir.

     İstanbul Zirai Karantina Müdürlüğü 1957 yılında Sirkeci 4.Vakıf Han'da Fumigatuvar Müdürlüğü olarak faaliyete başlamıştır. 1966 yılında Nuruosmaniye Caddesinde Bölge Zirai Karantina Müdürlüğü adı altında görevini sürdürmüştür. 1971 yılında Aksaray daha sonra 1981 yılında Karaköy'e ve 1985 yılında Bakanlık bünyesindeki yeni düzenlemeler doğrultusunda bugünkü şeklini alarak Zirai Karantina Müdürlüğü adı altında İl Tarım Müdürlüğüne bağlı kuruluş olarak 1985 yılında Çemberlitaş 'a ( Evkaf Sokak No:15 Çemberlitaş ) taşınmış, aynı yıl Bölge unvanı kaldırılmış, İstanbul Zirai Karantina Müdürlüğü şu an Halkalı Merkez Mahallesi Halkalı Caddesi No:2 Küçükçekmece adresinde hizmet vermektedir. Halen bu unvan altında yeni adresinde görevini sürdürmektedir.

     6968 sayılı yasanın gereği olarak 1964 yılında yürürlüğe konan “Zirai Karantina Tüzüğü”yle karantina önlem ve uygulamalarının nasıl yürütüleceği ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

     Zirai Karantina Tüzüğünün 58. maddesinde “Tarım Bakanlığının görevli memurları, bitki ve maddelerin hastalık veya zararları ile bulaşık olup olmadıklarını incelemek ve denetlemek için her türlü resmi ve özel kara, deniz ve hava taşıtlarına (Transit geçenler dahil ) bitki yetiştirilen, depolanan, bulundurulan, satılan veya işlenen yerler (Buraları konut sayılsa dahil) girmeye gerekli muayene, denetleme ve işlemleri yapmaya yetkilidirler” ifadesi yer almaktadır.

     Bu yetkiye dayanarak Zirai Karantina İnspektörü Zirai Karantina Tüzüğü 8 Mart 1991 ile 5 Mayıs 1991 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Zirai Karantina Yönetmeliği doğrultusunda çalışmalarını yürütmektedir. Ayrıca;1995 yılında yayınlanan Zirai Karantina Fümigasyon yönetmeliği, Zirai Karantina İnspektör Yönetmeliği ile 1998 yılında yayınlanan Zirai Karantina Numune alma yönetmeliği çalışmalarımıza yön vermektedir.

     Karantina kelimesi Latince kökenlidir. Latince kırk gün anlamına gelen “quadra qinta” kelimesinden türetilmiştir.

     Önceleri yalnız insanlarla ilgili salgın hastalıkların 40 günlük inkübasyonunu (hastalığın ortaya çıkması için geçmesi gerekli gün sayısı) kapsayan bu kavram zamanla hayvan ve bitki hastalıkları için de kullanılmaya başlanmıştır. Böylece bugünkü anlamıyla her türlü bitki ve bitkisel materyalin ülkeye giriş ve çıkışındaki kontrollerinin yapıldığı uygulamalar bütünü olan Zirai Karantina çalışmaları ortaya çıkmıştır. Artık bu gün bu çalışmalar bütün ülkelerce benimsenmiş kanun ve yönetmeliklerle yapılacak çalışmalar belirlenmiştir.

     Zirai Karantina , “Her türlü bitki ve bitkisel kökenli materyalin ülkeye giriş, çıkış ve ülke içinde dolaşımında uygulanan; kanun, tüzük ve yönetmeliklere dayalı, bitki sağlığı açısından tehlikeli hastalık ve zararlıları dikkate alarak yapılan muayene, kontrol ve diğer faaliyetleri içeren bir çalışmalar bütünüdür”.

     Memleketimiz için tarım ürünlerinin ihracatı büyük önem arz etmektedir. Tarım ürünlerimizin dış ülkelerden geri dönmemesi ve itibarımızın zedelenmemesi için dış karantinaya tabi hastalık ve zararlılar yönünden temiz olması amacıyla kontroller yapmak ve fümigasyon gibi gerekli tedbirleri almak, karantina kuruluşlarının görevleri arasında yer alır. Aynı şekilde yabancı ülkelerden yurdumuza giren yada transit olarak geçen tarımsal ürünlerin de kontrolü ve gereğinde (ihracatta olduğu gibi ) fümigasyonun yapılması da karantina kuruluşlarının görevlerindendir.

     Zirai karantina gerek ihracatta, gerekse ithalatta vazgeçilmeyecek faaliyetlerden birisidir. Bugünkü dünyamızda ulaşım araçları hem çeşitlenmiş ve hem de süratlenmiştir. Bunun sonucu olarak ta turizm büyük önem kazanmış, insanlar yeni yeni yerler, ülkeler görmek amacıyla ülkelerden çok uzaklarda olan yerlere bile gider olmuşlardır. Eskiye oranla ülkeler arası mesafeler çok kısalmıştır. Eskiden ulaşılması çok güç ülkeler bugün kapı komşumuz durumuna girmişlerdir.

     Zirai Karantina kontrolünün amacı, ihraç edilen zirai ürünlerin hastalık ve zararlılardan temiz olup olmadıklarını tespit etmek, gerekiyorsa ilaçlama yaparak ürünlerin temiz olarak sevkini sağlamaktır. Alıcı ülkelerin istekleri doğrultusunda ve her türlü tehlikeli hastalık ve zararlılardan arı bitki ve bitkisel ürünleri göndermek, gerek ülkemizin dış ticaretinin gelişmesi ve gerekse bitkisel ürün ihraç eden diğer ülkelerle rekabet edebilmek için çok önemlidir. Aksi taktirde gönderilen, bitkisel ürünler geri dönecektir. Bu durum memleketimizin itibarını düşüreceği gibi, ihracatımızın gerilemesine de sebep olacaktır.

     İhracatta olduğu gibi ithalatta da Zirai Karantina çok önemlidir. Gerek ithalat ve gerekse diğer yollardan yapılacak bitki girişlerinde ülkemiz tarımını tehdit edecek zararlı ve hastalıkların bulunması her an mümkündür.

     Son yıllarda üstün vasıflı tohumlukların yurdumuza girişi hızlanmıştır. Bunlar çoğaltılıp tüm yurt sathına dağıtılacağından Zirai Karantina yönünden çok dikkatli olunması gerekmektedir.

     İşte bu nedenlerle ithalat ve ihracatta gerekli kontrollerin yapılması ve gerekli tedbirlerin alınması hususlarında Zirai Karantinanın büyük önemi vardır.