|
Yayım No.12 Mayıs 2001
Uluslararası
Bitki Koruma Konvansiyonu Sekreterliği BİRLEŞMİŞ
MİLLETLER GIDA VE TARIM ÖRGÜTÜ Roma, 2002
Tüm hakları saklıdır. Kaynağın tam olarak onaylanmış olması
koşuluyla, eğitim veya ticari olmayan diğer amaçlar için bu bilgi ürünündeki
malzeme telif hakkı sahiplerinden yazılı izin alınmadan kopya edilebilir ve
çoğaltılabilir. Telif hakkı sahiplerinden yazılı izin alınmadan, yeniden satış
veya diğer ticari amaçlar için bu bilgi ürünündeki malzemenin kopya edilmesi
yasaktır. Bu tür izinler için başvurular Müdüre hitaben şu adrese yapılmalıdır:
Publishing Management
Service, Information Division,
FAO, Viale delle Terme di Caracalla, 00100 Rome, Italy or by
e-mail to copyright@fao.org. © FAO 2002 İÇİNDEKİLER Kabul 1 Uygulama 2 Gözden geçirme ve değişiklik 2 Dağıtım 3 SUNUŞ KAPSAM 4 REFERANSLAR 4 TANIMLAR VE
KISALTMALAR 4 GEREKLİ
ŞARTLARIN ANA HATLARI 7
BİTKİ SAĞLIĞI
SERTİFİKALARINA İLİŞKİN ŞARTLAR 1. Genel Düşünceler 8 1.1 Bitki sağlığı
sertifikalarının amacı 8 1.2 Düzenlenme
şekli 9 1.3 Ekler 9 1.4 Kabul edilemez
sertifikalar 9 1.4.1 Geçersiz bitki
sağlığı sertifikaları 10 1.4.2 Sahte
sertifikalar 10 1.5
Bitki sağlığı
sertifikalarının hazırlanması ve düzenlenmesiyle ilgili olarak ithalatçı ülkelerin koyduğu şartlar 10 2. Bitki Sağlığı Sertifikalarının Hazırlanması
ve
Düzenlenmesi için Belirli İlkeler ve Rehber Bilgiler 10
2.1 Bitki sağlığı
sertifikalarının tamamlanması için gerekli şartlar 11 3. Yeniden ihracata (re-eksport) ilişkin Bitki Sağlığı Sertifikalarının Hazırlanması ve Düzenlenmesi için
Belirli İlkeler ve Rehber Bilgiler 15 3.1 Yeniden
ihracata ilişkin bitki sağlığı sertifikasının düzenlenme koşulları 15 3.2
İthal edilen bir
sevkıyata ilişkin bitki sağlığı Sertifikasının düzenlenme koşulları 15 3.3 Transit 15 Ekler Bitki Sağlığı
Sertifikası Örneği 16 Yeniden ihracata
ilişkin Bitki Sağlığı Sertifikası Örneği 17 Kabul Bitki sağlığı tedbirleriyle
ilgili uluslararası standartlar, bitki karantinası konusunda teknik destek ve
politikalar oluşturan Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) global programının bir parçası olarak Uluslararası Bitki
Koruma Konvansiyonu Sekreterliği tarafından hazırlanmıştır. Bu program,
ticareti kolaylaştırmak ve gerekçelendirilemeyen tedbirlerin ticarete bir engel
olarak kullanılmasını engellemek düşüncesiyle bitki sağlığı tedbirleri
konusunda uluslararası uyumu sağlamaya yönelik olarak bu standartları, rehber
bilgileri ve tavsiyeleri FAO Üyelerine ve diğer ilgili kesimlerin dikkatine
sunar. Bu standart Bitki Sağlığı
Tedbirleri Geçici Komisyonu tarafından Nisan 2001 tarihinde kabul edilmiştir. Jacques Diouf Genel Müdür Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım
Örgütü Uygulama Bitki sağlığı tedbirlerine
yönelik uluslararası standartlar (ISPM’ler),
Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu (IPPC) sözleşmesini imzalayan taraflarca
kabul edilmiştir. FAO Üyesi olup da bu anlaşmayı imzalamayan taraflar bu
standartları Bitki Sağlığı Tedbirleriyle İlgili Geçici Komisyon hükümlerine
dayalı olarak benimserler. ISPM’ler, Sağlık ve Bitki
Sağlığı Tedbirlerinin Uygulanmasıyla ilgili Anlaşmaya dayalı olarak Dünya
Ticaret Örgütü Üyeleri tarafından uygulanan bitki sağlığı tedbirlerine temel
olarak kabul edilen standart, rehber bilgiler ve tavsiyelerden oluşmaktadırlar. Gözden Geçirme ve Değişiklik Bitki sağlığı tedbirleriyle
ilgili uluslararası standartlar periyodik gözden geçirme ve değişikliğe
tabidirler. Bu standartların gözden geçirileceği bir sonraki tarih 2004 yılı
veya Bitki Sağlığı Tedbirleriyle ilgili Komisyon tarafından kabul edilmiş başka
bir tarih olacaktır. Standartlar gerekli görüldükçe
güncelleştirilecek ve yeniden yayımlanacaklardır. Standart sahipleri, bu
standartların en son halinin kullanımda olduğunu temin etmelidirler. Dağıtım
Bitki sağlığı tedbirleriyle
ilgili uluslararası standartlar, Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu
Sekreterliği tarafından tüm FAO Üyelerine ve ek olarak Bölgesel Bitki Koruma
Örgününün Yönetim/Teknik Sekreterliklerine dağıtılmaktadır: -
Asya ve Pasifik Bitki Koruma Komisyonu -
Karayip Bitki Koruma
Komisyonu -
Southern Cone (Arjantin, Şili, Paraguay ve Uruguay) Bitki Sağlığı
Bölgesel Komitesi -
Andean Topluluğu
(Bolivya, Şili, Ekvator ve Kolombiya) -
Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütü -
Afrika Bitki Sağlığı Konseyi -
Kuzey Amerika Bitki Koruma Örgütü -
Bölgesel Bitki ve Hayvan Sağlığı (SASA) için
Uluslararası Örgüt -
Pasifik Bitki Koruma Örgütü GİRİŞ
KAPSAM
Bu standart, bitki sağlığı
sertifikaları ve yeniden ihracat (re-eksport) amacına
yönelik bitki sağlığı sertifikalarının düzenlenmesi ve hazırlanmasıyla ilgili
ilkeler ve rehber bilgileri tanımlar. REFERANSLAR
İhracat belgelendirme sistemi.
1997. ISPM Yayım No. 7, FAO, Roma Bitki sağlığı deyimler sözlüğü.
1999. ISPM Yayım No. 5, FAO, Roma. Uluslararası
Bitki Koruma Konvansiyonunun Gözden Geçirilmiş Yeni Metni. 1997. FAO, Roma. Zararlıdan ari
üretim ve zararlıdan ari üretim alanının oluşturulmasıyla ilgili koşullar.
1999. ISPM. Yayım No. 10, FAO, Roma. TANIMLAR VE KISALTMALAR
GEREKLİ ŞARTLARIN ANA HATLARI Bu standart, bitki sağlığı
sertifikası ve yeniden ihracat amaçlı bitki sağlığı sertifikasının hazırlanması
ve düzenlenmesinde Ulusal Bitki Koruma Organizasyonlarına (NPPO’ler)
yardım amacıyla prensip ve rehber bilgileri tanımlar. Örnek sertifika, 1997
yılında kabul edilen Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu (IPPC) Ekinde
verilmiş ve referans amacıyla bu standarda eklenmiştir. Örnek sertifikanın
değişik kısımlarında açıklamalar verilmiş bu şekilde sertifikanın uygun bir
şekilde doldurulması hedeflenmiştir. BİTKİ SAĞLIĞI SERTİFİKALARINA İLİŞKİN
ŞARTLAR
1. Genel Değerlendirme IPPC’nin (1997) V. 2a sayılı Maddesinde şu ifade yer
almaktadır: “Muayene ve bitki sağlığı sertifikasının düzenlenmesine yönelik
diğer ilgili faaliyetler sadece resmi ulusal bitki koruma organizasyonunun
yetkisi altında veya onun yetkisiyle yapılacaktır. Bitki
sağlığı sertifikasının düzenlenmesi, teknik olarak gereken yeterliliğe sahip ve
ulusal bitki koruma tarafından onun adına hareket etmek üzere ve onun kontrolü
altında olarak usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş kamu yöneticileri
tarafından, ithal sözleşmesini yapan taraf yetkililerinin bitki sağlığı
sertifikasını güvenilir bir doküman olarak kabul etmelerini sağlayacak şekilde
bu kamu yöneticilerinin gereken bilgi ve malumatla donatılmasıyla yerine
getirilecektir. (Bkz ISPM Yayım No: 7. İhracat belgelendirme sistemi). V.3 nolu
Madde’de şu ifade yer almaktadır: “Sözleşme yapan tarafların her biri, kendi
ülkesine ithal edilen bitki veya bitkisel ürünler veya diğer düzenlemeye tabi
maddeleri içeren sevkıyatların bu Konvansiyonun Ekinde verilmiş olan örnek
sertifikalarla uygun olmadan hazırlanmış bitki sağlığı sertifikalarıyla eşlik
etmesini şart koşmaz. Ek bir beyan için gerekli şartlar sadece teknik anlamda
haklılık payı olan durumlarla sınırlandırılacaktır.” IPPC’nin (1997) kabulü sırasında
açıklandığı gibi, “teknik anlamda gerekli yeterliliğe sahip ve usulüne uygun
olarak yetkilendirilmiş kamu yöneticileri” tanımının ulusal bitki koruma örgütü
yöneticilerinin de dahil olduğu anlaşılmaktadır. Bu
bağlamda “Kamu”, özel bir şirket tarafından değil fakat hükümetin belirli bir
kademesi tarafından istihdam edildiği anlamındadır. “Ulusal bitki koruma
örgütünden yöneticilerin dahil olduğu” ifadesi
yöneticilerin doğrudan doğruya NPPO tarafından istihdam edilebileceğini fakat
doğrudan doğruya NPPO tarafından istihdam edilmek zorunda olmadığı
anlamındadır. 1.1 Bitki sağlığı sertifikasının amacı Bitki sağlığı sertifikaları;
bitki, bitkisel ürünler veya diğer düzenlemeye tabi maddelerden oluşan
sevkıyatların belirlenmiş bitki sağlığı ithal şartlarını karşıladıklarını ve
uygun örnek sertifikalardaki belgelendirme ifadelerine uygun olarak
hazırlandıklarını göstermek için düzenlenmektedir. Örnek sertifikalar, resmi
bitki sağlığı sertifikalarının hazırlanmasında takip edilmek üzere standart bir
kelime yapısına ve belirli bir biçime sahiptirler.Bu
işlem, belgeler kolayca tanımlandığından ve önemli bilgiler rapor edildiğinden
belgelerin geçerliliğini tayin etmek için gereklidir. İthalat yapan ülke bitki sağlığı
sertifikasını sadece düzenlemeye tabi maddeler için gerektirmelidir. Bu
mallara; bitki, çiçek soğanı ve yumru kök, veya üretim amaçlı tohumlar, meyve
ve sebzeler, kesme çiçek ve dallar, tahıllar ve yetişme ortamı gibi mallar dahildir. Bitki sağlığı sertifikaları, gerek kendi
özellikleri gerekse tabi tutuldukları işlemin özellikleri nedeniyle,
düzenlemeye tabi zararlıların (örneğin ağaç, pamuk) girişine potansiyel
olabilecek, işleme tabi tutulan bazı ürünler için de kullanılabilirler. Bir
bitki sağlığı sertifikası, bitki sağlığı tedbirlerinin teknik anlamda
gerekçelendirilmiş olduğu düzenlemeye tabi maddeler (örneğin boş konteynırlar, taşıtlar ve organizmalar) için de
kullanılabilir. İthalat yapan ülkeler,
düzenlemeye tabi zararlı girişi ihtimaline yer vermeyecek şekilde işlemden
geçmiş bitkisel ürünler, veya bitki sağlığı tedbirleri
alınmasını gerektirmeyen diğer maddeler için bitki sağlığı sertifikası talep
etmemelidir. Bitki sağlığı sertifikasının
talep edilmesine yönelik gerekçelendirme konusunda ithalatı yapan ülke ile
ihracatı yapan ülke arasında görüş ayrılıklarının ortaya çıkması halinde, NPPO’lerin iki taraflı olarak anlaşmaya varmaları gerekir.
Bitki sağlığı sertifikası şartlarına yönelik yapılan değişikler, ayrımcılık
yapmama ve şeffaflık ilkelerine uymalıdır. 1.2 Düzenlenme
şekli
Bitki sağlığı belgesi, orijinal
bir doküman, veya belirli koşullar altında NPPO
tarafından düzenlenmiş tasdikli bir kopya olup, bu şekilde sevkıyata eşlik eder
ve ithalatı yapan ülkeye varış sırasında ilgili yetkililere sunulur. Alternatif olarak elektronik
belgelendirme aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi şartıyla kullanılabilir: -
Düzenlenme şekli ve güvenlik seviyesi ithalatı yapan ülke
tarafından kabul edilebilir olmalı -
Verilen bilgiler uygun örnek veya örneklerle tutarlı olmalı -
IPPC’nin gerektirdiği belgelendirme amacı gerçekleşmiş olmalı -
Sertifikayı düzenleyen otoritenin (makamın) kimliği doğru olarak
saptanabilmeli 1.3 Ekler
Bitki sağlığı
sertifikasına yapılan resmi ekler, sertifikayı doldurmak için gerekli
bilgilerin sertifikada bulunan alanlara sığmaması (bkz. 2 nolu
bend) durumlarıyla sınırlı kalmalıdır. Bitki
sağlığıyla ilgili bilgi içeren tüm ekler bitki sağlığı sertifika numarasını ve
bitki sağlığı sertifikasında olduğu gibi aynı tarih, imza ve damgayı
taşımalıdır. Bu bitki sağlığı sertifikası, uygun bölümlerde, bu bölüme ait
gerekli bilgilerin ek olarak verildiği belirtilmelidir. Ekler hiçbir şekilde,
bitki sağlığı sertifikasında yeterli alan olsa dahi dahil
edilmeyecek bilgileri içermemelidir. 1.4 Kabul
edilemez sertifikalar
İthalat yapan ülkeler,
geçersiz veya sahte olduklarını tespit ettikleri sertifikaları kabul
etmemelidirler. Sertifika düzenleyen otoriteler, kabul edilmeyen veya şüpheli
dokümanlarla ilgili olarak mümkün olan en kısa sürede bilgilendirilmelidirler.
(bkz. ISPM Yayım No. 13: Uygun olmayan ve acil durumlarda yapılacak bildirim
için Rehber bilgiler) İhracatı yapan ülkenin NPPO’su
gerektiği zaman düzeltici eyleme başvurmalı ve ilgili otorite tarafından
düzenlenen bitki sağlığı sertifikalarıyla ilgili olarak yüksek seviyede bir
güvenin oluşması için sistemleri ihtiyat (vijilans)
ve güvenlik açısından korumalıdır. 1.4.1 Geçersiz bitki
sağlığı sertifikaları Aşağıdaki nedenlerden dolayı bitki
sağlığı sertifikası reddedilebilir ve/veya ek bilgi istenebilir: -
Okunaksız -
Eksik
(tamamlanmamış) -
Geçerlilik
süresi sona ermiş veya şartlara uygun değil -
İzinsiz
yapılan değişikliklerin veya silintilerin bulunması -
Çelişkili
veya tutarsız bilgilerin bulunması -
Ekteki
örnek sertifikaya uygun olmayan kelime ve ifadelerin kullanılması -
Yasak
ürünlerin belgelendirilmesi -
Tasdik
edilmemiş kopyalar 1.4.2 Sahte
sertifikalar Aşağıdaki
özelliklere sahip olan sertifikalar sahte sertifikalardır: - NPPO
tarafından izin verilmemiş olanlar - Sertifikayı
düzenleyen NPPO tarafından kullanılmasına izin verilmeyen formlarla düzenlenmiş
olanlar - NPPO
tarafından yetkilendirilmemiş kişiler veya örgütler veya diğer kuruluşlar
tarafından düzenlenmiş olanlar - Yanlış
veya yanıltıcı bilgiler içerenler. 1.5 Bitki sağlığı
sertifikalarının hazırlanması ve düzenlenmesiyle ilgili olarak ithalatçı
ülkelerin koyduğu şartlar
Bitki sağlığı
sertifikalarının hazırlanması ve düzenlenmesiyle ilgili olarak ithalatçı
ülkeler tarafından sık sık belirtilen şartlar dikkate
alınmalıdır. Bu şartlar genel olarak aşağıdaki gibidir: -
Kullanılan dil (bazı ülkeler sertifikanın belli bir dilde
veya liste olarak verilen dillerden birisinde tamamlanmasını şart koşabilir-
Ülkelerin, FAO’nun resmi dillerinden birisini bu
listeye eklemeleri teşvik edilmektedir) -
Geçerlilik süresi (ithalatçı ülkeler muayeneyi ve/veya
uygulamayı müteakip sertifikanın düzenlenmesi, sertifika düzenlendikten sonra
sevkıyatın menşe ülkeden gönderilmesi ve sertifikanın geçerliliği için gereken
süreyi belirleyebilir.) -
Tamamlama (bazı ülkeler sertifikanın daktiloyla veya
okunaklı büyük harflerle doldurulmasını şart koşabilir) -
Birimler (bazı ülkeler sevkıyatın tanımlanmasının ve beyan
edilen miktarların belirli birimlere bağlı kalınarak yapılmasını şart
koşabilir) 2. Bitki Sağlığı
Sertifikalarının Hazırlanması ve Düzenlenmesi için Belirli İlkeler ve Rehber
Bilgiler Bitki
sağlığı sertifikaları ve yeniden ihracata ilişkin bitki sağlığı sertifikaları
yalnız bitki sağlığı konularıyla ilgili bilgileri içermelidir. Bu
sertifikalarda, şartların yerine getirildiğine dair beyanlara ve hayvan veya
insan sağlığı konuları, pestisit (tarım ilaçları)
kalıntıları veya radyoaktiviteye yapılan atıflara (referanslara) veya akreditif
gibi ticari konulara yer verilmemelidir. Bitki sağlığı sertifikaları ile bitki
sağlığı sertifikalarıyla ilgili olmayan belgeler ( örnek; akreditifler, hamule
senedi, CITES [Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin
Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme] sertifikaları) arasında karşılıklı
referansın/ilginin sağlanabilmesi için bitki
sağlığı sertifikasına, bitki sağlığı
sertifikasının karşılıklı referans sağlanması gereken ilgili
belgenin/belgelerin kimlik kodu, simgesi veya numarası/numaraları ile
bağlantısını kuran bir not
iliştirilebilir. Bu tür bir not sadece
gerekli olduğunda iliştirilmeli ve bitki sağlığı sertifikasının resmi bir cüzü
olarak düşünülmemelidir. Bitki sağlığı sertifikaları ve yeniden ihracata ilişkin
bitki sağlığı sertifikalarının tüm kısımları normal şekilde tamamlanmalıdır.
Herhangi bir boşluğa bir girişin yapılmaması halinde “Non/Yok”ibaresi konmalı veya bu satır boşluğu kapatılmalıdır
(sonradan sahte eklemeleri önlemek için). 2.1 Bitki sağlığı sertifikalarının tamamlanması
için gerekli şartlar (Kalın yazılı başlıklar örnek sertifikanın
kısımlarına atıf yapmaktadır) Bitki sağlığı
sertifikasının belirli kısımları aşağıda açıklanmıştır: No.____________ Bu sertifikanın kimlik numarasıdır. Bu numara, “geriye
doğru iz sürme”ye imkan verecek, denetimleri
kolaylaştıracak ve kayıt tutulmasına hizmet edecek bir kimlik sistemiyle
bağlantılı bir başka eşi olmayan tek bir seri numarası olmalıdır. _________________ Bitki
Koruma Organizasyonu Bu kısımda resmi organizasyonun ve sertifikayı düzenleyen
ülkenin adlarının yer alması gerekmektedir. Matbu formun bir parçası değilse NPPO’nun (Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu) adı buraya
ilave edilebilir. KİME:
_____________ Bitki Koruma Organizasyonu/Organizasyonları Buraya ithalatı yapan ülkenin adı girilmelidir. Bitki
sağlığı sertifikası bulundurma şartı dahil olmak üzere belirli transit şartları
olan bir ülke topraklarından transit sevkıyatların yapılması halinde hem
ithalatçı ülkenin, hem de transit yapılan ülkenin adları birlikte girilebilir.Her ülkenin ithalat ve/veya transit
düzenlemeleriyle ilgili şartların yerine getirilmiş olması ve uygun şekilde
gösterilmesinin sağlanmasına dikkat edilmelidir. Sevkıyatın ithal edilip bir
başka ülkeye yeniden ihraç edilmesi durumlarında, her iki ülkenin ithalat
düzenlemeleriyle ilgili şartların karşılanmış olması kaydıyla her iki ithalatçı
ülkenin adına burada yer verilebilir. Bölüm I.
Sevkıyatın Tanımlanması İhracatçının adı
ve adresi:_____________________ Bu bilgi, ihracatçı NPPO tarafından “geriye doğru iz
sürümü” nü ve denetimini sağlamak üzere sevkıyatın kaynağını tanımlamaktadır.
Ad ve adresin ihracatçı ülkede olması gerekmektedir. İhracatçının yabancı
adresli bir uluslararası şirket olması halinde, ihracatçının ihracat yapılan
ülkedeki yerel bir acentası veya nakliyecisinin adı
ve adresi kullanılabilir. Sevkıyat alıcısının beyan edilen adı ve adresi:________________________
Alıcının adı ve adresine, ithalatçı NPPO’nun
sevkıyatın kime yapıldığını doğrulayabilmesi için yeterli ayrıntıyla burada yer
verilmelidir. İthalatçı ülke adresin ithalatçı ülkede bir yer olmasını talep
edebilir. Ambalajların
sayısı ve açıklaması:________________________ Bu bölümde ithalatçı ülke NPPO’sunun
sevkıyatın ve onu oluşturan unsurların kimliğini belirlemesi ve gerekiyorsa
büyüklüklerini doğrulamasına imkan sağlayacak şekilde
yeterli ayrıntıya yer verilmelidir. Konteyner ve/veya
tren vagon numaraları ambalajla ilgili açıklamaya geçerli ilaveler olup
biliniyorlarsa buraya dahil edilebilir. Ayırt edici
işaretler:_______________________ Bu noktada ayırt edici işaretler bitki sağlığı
sertifikasında veya damgalı/kaşeli ve imzalı olarak sertifika ilişiğinde
gösterilebilir. Çuvallar/paketler, kartonlar veya kaplar üzerinde ayırt edici
işaretlere sadece sevkıyatı tanımlamada yardımcı olduklarında yer verilmelidir.
Girilecek bilgi yoksa, “Non/Yok”
ibaresi yazılmalı veya o satır bloke edilmelidir (sonradan sahte ilaveleri
önlemek için). Menşe
yeri:_______________________ Bu, sevkıyatın bitki sağlığı statüsü kazandığı yeri -
örneğin; sevkıyatın muhtemelen zararlılar tarafından istila veya kontaminasyona maruz kaldığı yer – ifade etmektedir. Normal
olarak burası malın yetiştirildiği yer olacaktır. Söz konusu mal depolanmış
veya taşınmış ise bitki sağlığıyla ilgili statüsü yeni yerleşimin sonucu olarak
belirli bir süre zarfında değişebilir. Bu gibi durumlarda malın yeni yeri
menşei olarak kabul edilebilir. Belirli koşullar altında bir mal bitki sağlığı
statüsünü birden çok yerde kazanmış olabilir. Bir veya daha çok yerden
zararlıların işe karıştığı bu durumlarda NPPO’lar
mala bitki sağlığı statüsünü vermiş olan durumu en doğru şekilde hangi menşe
yeri veya menşe yerlerinin tanımladığı konusunda karar vermelidirler. Bu
durumlarda her bir yer beyan edilmelidir. Birden çok menşe ülkesi olan karışık
tohum partilerinde olduğu gibi istisnai durumlarda olası bütün menşe yerlerinin bildirilmesinin
gerekli olduğu not edilmiştir. Ülkeler
bu bölümde “zararlılardan ari bölge”sinin,
“zararlılardan ari üretim yeri”nin veya “zararlılardan ari üretim alanı”nın
yeterince ayrıntılı olarak belirtilmesini isteyebilirler. Durum ne olursa
olsun, en azından menşe ülkenin belirtilmesi gerekmektedir. Beyan edilen sevk
yolu ve araçları:__________________ “Deniz, hava, karayolu, demiryolu ve yolcu” gibi terimler
kullanılmalıdır. Biliniyorsa geminin adı ve seyahat numarası veya uçağın uçuş
numarası dahil edilmelidir. Beyan edilen
giriş noktası:_________________________ Bu nokta, malın en son ulaşacağı ülkedeki ilk varış
noktası, ya da bu bilinmiyorsa ülkenin adı olmalıdır. “KİME:” bölümünde bir
ülkeden daha fazlası yer almışsa ilk ithalatçı ülkenin giriş noktası
belirtilmelidir. Sevkıyatın bir başka ülkeden sadece transit geçmesi halinde
malın en son ulaşacağı ülkedeki giriş noktası yazılmalıdır. “KİME:” bölümünde
transit geçilen ülkenin de adı da yer almışsa, malın en son ulaşacağı giriş
noktasıyla birlikte transit ülkenin giriş noktası da buraya yazılabilir
(örneğin B noktası tarikiyle A noktasına). Ürün adı ve beyan
edilen miktar:_____________________ Burada verilen bilgiler, ithalatçı ülkedeki görevlilerin
sevkıyat içeriğini yeterli ölçüde doğrulamalarına imkan
verecek şekilde malı ve mümkün olduğunca doğru biçimde ifade edilen miktarını
yeterli olarak tanımlamalıdır (meyve, dikim bitkileri v.s. gibi mal sınıfını
içermelidir). Kimlik tanımlamasını kolaylaştırmak için uluslararası kodlar
kullanılabilir (örneğin; gümrük kodları) ve uygun olan yerlerde uluslararası
kabul gören birim ve terimler kullanılmalıdır. Değişik amaçlı kullanımlar
(örneğin; ürünü yaymaya kıyasla tüketim) veya farklı durumlardaki ürünler
(örneğin; kuruya kıyasla yaş ürün) için farklı bitki sağlığı şartları geçerli
olabilir; ürünün nihai kullanım amacı veya durumu belirtilmelidir. Girilen
bilgiler ticari isim ve markalara, büyüklüklere veya ticari şartlara atıf
yapmamalıdır. Bitkilerin botanik adları:_____________________
Buraya girilen bilgiler en azından sınıf düzeyinde, ama
tercihen türler düzeyinde, kabul edilmiş bilimsel adlar kullanmak suretiyle
bitkileri ve bitkisel ürünleri tanımlamalıdır. Belirli
bazı düzenleme konusu maddeler ve stok yemler gibi karmaşık bileşime sahip
ürünler için botanik bir tanımlama vermek uygulanabilir olmayabilir. Bu
durumlarda NPPO’lar uygun bir ortak tanımlayıcı ad
üzerinde ikili olarak anlaşmalı veya ilgili bölümde “Not Applicable/Uygulanamaz”
ya da “N/A” sözcüklerine yer verilebilir. Teyit/Tasdik beyanı
Burada belirtilen bitkiler, bitkisel ürünler veya diğer
düzenleme konusu maddelerin uygun resmi prosedürlere göre denetlendiği ve/veya
test edildiği ve şartları âkit ithalatçı tarafça belirtilen karantina
zararlılarından ari olduklarının düşünüldüğü ve düzenlemeye konu karantina dışı
zararlılarınki de dahil olmak üzere âkit ithalatçı
tarafın cari bitki sağlığı şartlarına uygun olacağı bu beyanla teyit olunur. Bu ürün ve maddeler diğer zararlılardan pratik anlamda ari sayılmaktadır. (Opsiyonel
fıkra). Belirli ithalat şartlarının mevcut olması ve/veya karantina
zararlıları şartlarının belirtilmiş olduğu hallerde sertifika ithalatçı ülkenin
düzenlemeleri (yönetmeliği) veya şartlarına uygunluğun teyidi için
kullanılacaktır. İthalat şartlarının belirli olmaması ve/veya karantina
zararlılarına ilişkin şartların belirtilmediği hallerde ihracatçı ülke
düzenleme yönünden ilgi konusu olduğuna inandığı zararlılar hakkında teyitte
bulunabilir. İhracatçı ülkeler isteğe bağlı fıkrayı bitki sağlığı
sertifikalarına dahil edebilir veya etmeyebilirler. “...uygun resmi üreticiler...” NPPO’lar
veya NPPO’nun yetki verdiği kişiler tarafından bitki
sağlığı sertifikasyonu (teyidi/tasdiki) amaçlarıyla yürütülen prosedürlerle ilgilidir. Uygun olması halinde bu tür prosedürler ISPM’lerle uyumlu
olmalıdır. ISPM’lerin ilgisinin olmaması veya mevcut
olmamaları durumunda prosedürler ithalatçı ülkenin NPPO’su tarafından belirlenebilir. “...karantina zararlılarından ari
oldukları düşünülen/düşünülmekte...” bitki sağlığı prosedürlerinin
uygulanmasıyla saptanabilecek sayı ve miktarlarda zararlıların mevcut
bulunmayışıyla ilgilidir. Her durumda bunlardan mutlak anlamda ari olma şeklinde anlaşılmak yerine, saptanmaları veya yok
edilmeleri için kullanılan prosedürlere dayanarak karantina zararlılarının
mevcut olmadığına inanılması biçiminde anlaşılmalıdır. Bitki sağlığı prosedürlerinin doğalarından gelen belirsizlik ve
değişkenliği olduğu ve bir ölçüde zararlıların saptanamama veya yok edilememe
olasılığını içerdiği kabul edilmelidir. Bu belirsizlik ve olasılık uygun prosedürlerin belirlenmesinde dikkate alınmalıdır. “...bitki sağlığı şartları...” zararlıların ortaya
çıkmasını ve/veya yayılmasını önlemek için yerine getirilmesi gereken resmi
olarak öngörülmüş koşullardır. Bitki sağlığına ilişkin şartlar ithalatçı
ülkenin NPPO’su tarafından mevzuatta, yönetmeliklerde
veya başka yerlerde önceden belirtilmelidir (örneğin; ithalat lisansları, ikili
anlaşmalar ve düzenlemeler) “...âkit ithalatçı taraf...”
1997 tarihli değişikliklerin yürürlüğe girmesine kadar Bitki Sağlığı Tedbirleri
Hakkında Geçici Komisyona üye olanlar dahil olmak
üzere IPPC’ye bağlı olmuş olan hükümetlere atıf
yapmaktadır. Bölüm II. Ek Beyan
Ek
beyanlar yalnızca ithalatçı ülke tarafından istenen bilgileri içeren ve
sertifikada bir başka şekilde yer almayan beyanlar olmalıdır. Ek beyanlar
asgari boyutta tutulmalı ve özet şeklinde olmalıdır. Ek beyanların metinleri
örneğin bitki sağlığı yönetmeliklerinde, ithalat izinlerinde veya ikili
anlaşmalarda belirtilebilir. Uygulamalar Bölüm III’de
gösterilmelidir. Bölüm III. Dezenfestasyon (zararlının yok
edilmesi) ve/veya dezenfeksiyon uygulaması
İşaret edilen muameleler sadece ithalatçı ülke tarafından
kabul edilebilir olanlar ve ihracatçı ülkede veya ithalatçı ülkenin bitki
sağlığı şartlarını yerine getirmek üzere transit geçişte icra edilenler
olmalıdır. Bunlar cansız/etkisiz hale getirme (devitalization)
ve tohum muamelelerini içerebilir. Organizasyon damgası
Bu, sertifikayı düzenleyen NPPO’nun
kimliğini tanımlayan resmi mühür, damga/kaşe veya işarettir. Sertifikada matbu
olarak bulunabilir veya formun tamamlanmasından sonra ihracı yapan memur
tarafından sertifikaya eklenebilir. Damga veya işaretin asıl bilgileri müphem
hale getirmemesine dikkat edilmelidir. Yetkili memuru adı, tarih ve imza
İhracı yapan memurun adı tape
edilir veya okunabilir büyük harflerle el yazısıyla yazılır (uygulanabilir
olması halinde). Tarih de tape edilir veya okunabilir
büyük harflerle el yazısıyla yazılır (uygulanabilir olması halinde). Ayları
tanımlamada, ay, gün ve yılın karışmaması için yalnızca kısaltmalar
kullanılabilir. Sertifikanın bazı bölümleri daha önceden tamamlanabilir
olmakla birlikte tarih imzanın atıldığı tarih olmalıdır. Sertifikalar sonradan
veya önceden imzalanmış veya ikili anlaşmaya dayanmadığı sürece sevkıyatın
sevkinden sonra düzenlenmiş olmamalıdır. İhracatçı ülkenin NPPO’su,
yetkili memurların imzalarının gerçekliğini talep edilmesi halinde
doğrulayabilmelidir. Mali yükümlülük beyanı
Mali yükümlülük beyanının bitki sağlığı sertifikasına dahil edilip edilmemesi opsiyoneldir
(tercihe bırakılmıştır). 3. Yeniden
ihracata ilişkin Bitki Sağlığı Sertifikalarının Hazırlanması ve İhracı için Belirli İlkeler ve Rehber Bilgiler Yeniden ihracata ilişkin
bitki sağlığı sertifikasının kısımları, belgelendirme/teyit bölümünün dışında
bitki sağlığı sertifikasınınkiyle (bakınız bölüm2.1) aynıdır. Bu bölümde NPPO
uygun kutular içine √ işaretleri koymak suretiyle, sertifikanın
ilişiğinde orijinal bitki sağlığı sertifikası mı yoksa tasdikli bir kopyanın mı
bulunduğunu, sevkıyatın yeniden ambalajlanıp ambalajlanmadığını, kapların
orijinal mi yeni mi olduğunu ve ilave bir denetim/teftiş yapılıp yapılmadığını
gösterir. ISPM yayın No. 7 (İhracat Sertifikasyon Sistemleri) ilave
denetim ihtiyacı konusunda rehberlik sağlamaktadır. Sevkıyat parçalara bölünmüş
ve bunun sonucunda ortaya çıkan sevkıyat grupları ayrı ayrı
ihraç ediliyorsa yeniden ihracata ilişkin bitki sağlığı sertifikaları ve
orijinal bitki sağlığı sertifikasının tasdikli kopyalarının bu sevkıyat
gruplarıyla birlikte bulunması talep edilecektir. 3.1
Yeniden ihracata
ilişkin bitki sağlığı sertifikasının düzenlenme koşulları Bir sevkıyatın partisi bir ülke
tarafından ithal edilip daha sonra başka bir ülkeye ihraç edilmesi halinde NPPO
yeniden ihracata ilişkin bir bitki sağlığı sertifikası düzenlemelidir
(örneğe bakınız). NPPO ithal edilmiş bir sevkıyatın ihracatı için yalnızca
ithalatçı ülkenin düzenlemelerinin öngördüğü şartların yerine getirildiğinden
emin olması durumunda bir sertifika düzenlemelidir. Yeniden ihracat
sertifikasyonu, ihraç edilen malın zararlı istilasına veya kontaminasyonuna
maruz kalmamış olması kaydıyla sevkıyat depolanmış, parçalara bölünmüş, diğer
sevkıyatlarla birleştirilmiş veya yeniden ambalajlanmış olsa da uygulanabilir. Burada
belirtilen bitkiler, bitkisel ürünler veya diğer düzenleme konusu maddelerin
uygun resmi prosedürlere göre denetlendiği ve/veya test edildiği ve şartları
âkit ithalatçı tarafça belirtilen karantina zararlılarından ari olduklarının
düşünüldüğü ve düzenlemeye konu karantina dışı zararlılarınki de dahil olmak üzere âkit ithalatçı tarafın cari bitki sağlığı
şartlarına uygun olacağı bu beyanla teyit olunur. |